Aynalı Çarşı'nın Tarihi. İkinci Abdülhamid'in padişahlık döneminde 1889 yılında, padişahın emriyle Çanakkale'de tanınan ve sevilen Yahudi ailelerinden birine dahil olan “İlya Halyo” tarafından inşa ettirilmiştir.

Çanakkale'de 1889'da inşa edilen ve savaş yıllarına kadar önemli bir alışveriş merkezi olan çarşı, Çanakkale Savaşları sırasında İngiliz Donanması'nın attığı top mermilerinin isabet etmesi sonucu büyük zarar gördü. Daha sonra bu bölgeye küçük dükkanlar inşa edildi. Çarşının içine aynalar konularak tarihi geçmişi yansıtılmaya çalışıldı.  Daha sonra küçük onarımlar gören çarşı, İngiliz işgali sırasında atlar için ahır olarak kullanıldı.

anakkale Aynalı Çarşı.jpg 3

 

Savaşın sona ermesinin ardından hayat normale dönmeye başlayınca çarşı, bugünkü halini alıp ticari serüvenini sürdürdü.

1921’den sonraki süreçlerde ana giriş kapısı haricinde önemli ölçüde yıkık kalmış ve belli bir süre çarşı olarak kullanılamamıştır. Resmi kayıtlarda bedesten (aslen bez, kumaş satılan yer manasına gelen “bezistan” kelimesinin zamanla telaffuz edilerek değişikliğe uğramış hali) arazisi olarak geçen çarşıya daha sonra 14 dükkan inşa edilerek eklenmiştir. Çarşının bugün sadece kapalı olan kısmı değil aslen açık olan bölümleriyle beraber bir bütün olarak “Aynalı Çarşı” olduğunu vurgulamak gerekir ki toplamda bu bütün içteki ve dıştaki dükkanlarla birlikte 57 dükkan vardır.

anakkale Aynalı Çarşı.jpg 1

 

Kapı kitabesinde Osmanlıca ve İbranice olmak üzere iki yazı yer almaktadır. Osmanlıca olan bölümünde; “Sultan-ı ma adalet-i unvan-ül Gazi Abdülhamid-i Sani Efendimiz Hazretlerinin saye-i İhsaniye-i” (Adaletliliği ile tanınan Sultan Gazi İkinci Abdülhamid hazretlerinin lütuf ve sahip çıkmalarıyla.) ifadesi yer almaktadır. İbranice olarak beyan edilen kitabede ise; “Eser-i gayret-i perverde tebaa-i sadıka-i MuseviyyesindenEliyauHallio bendelerinin yaptırdığı çarşı-i dil-nişindir.” (Kendilerine bağlı, Musevi uyruğundan İlyaHalyo kullarının çabalarıyla yaptırılmış ve gönülde yer tutacak çarşıdır.) Sene; Hicri Muharrem 1307, (Kasım-Aralık 1889) ifadesi yer almaktadır.

anakkale Aynalı Çarşı.jpg 4

 

Çanakkale Belediyesi tarafından 2004 yılında restore edilen, geçirdiği büyük onarımla güçlendirilen çarşı, kentin ticaret ve kültür hayatındaki yerini koruyor.

 

Yerli ve yabancı ziyaretçilerin yoğun ilgi gösterdiği tarihi çarşıda havludan tespihe, giyim ve ayakkabı ürünlerinden hediyelik eşyaya, Çanakkale seramiklerinden yağlı boya savaş tasvirleri ve minyatürlere kadar binlerce çeşit ürün satışa sunuluyor.

 

anakkale Aynalı Çarşı.jpg 6